Về những công nghệ nổi trội trong những năm vừa qua, có thể nói đến Dữ liệu lớn (Big Data), là một trong ba lĩnh vực của công nghệ thông tin (CNTT) được cho là đang và sẽ có ảnh hưởng khắp nơi – ngoài dữ liệu lớn, hai lĩnh vực còn lại là thiết bị thông minh, điện toán đám mây.

Chuyển đổi số (CĐS) quốc gia đã được xác định là một trong những chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quan trọng nhất của Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỷ XXI. Trọng tâm của tiến trình này là việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia và ngành, lấy dữ liệu làm nền tảng cho sự phát triển của Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số. Để tạo ra các nguồn dữ liệu tin cậy, việc số hoá tài liệu từ định dạng vật lý sang định dạng điện tử là nhiệm vụ bắt buộc.

Sự phát triển bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo AI đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, mang lại tiềm năng to lớn để cải thiện chất lượng cuộc sống, thúc đẩy kinh tế, và giải quyết các thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội không giới hạn đó là những rủi ro mới mẻ và phức tạp đối với an toàn quốc gia, bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, và công bằng xã hội. Ngày 30/10/2023, Tổng thống Hoa Kỳ Biden đã ban hành “Sắc lệnh hành pháp về phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, bảo mật và đáng tin cậy (Executive Order on the Safe, Secure, and Trustworthy Development and Use of Artificial Intelligence)”. Đây là một nỗ lực nhằm cân bằng giữa việc thúc đẩy đổi mới (Innovation) và quản lý rủi ro (Risk Management), bảo đảm AI phục vụ lợi ích của người dân Mỹ mà không

Bản sao kỹ thuật số (Digital Twin -DT) là bản sao ảo của một quá trình vật lý, như một tòa nhà, thành phố, trái đất, một cảng biển, một thiết bị y tế hoặc một thực thể khác, phản ánh chính xác hoạt động của nó thông qua dữ liệu thời gian thực được cập nhật liên tục.

Bản sao kỹ thuật số - Digital Twin (DT) là bản sao ảo của một quá trình vật lý, nó có thể là dây chuyền sản xuất, một nhà máy, một cảng biển hay thậm chí là một thành phố hoặc trái đất…, phản ánh chính xác hoạt động của nó thông qua dữ liệu không gian được cập nhật liên tục. Đối với một thành phố - không gian đô thị, thông qua tích hợp dữ liệu thời gian thực, các mô hình Bản sao kỹ thuật số cung cấp cho chính quyền thành phố một công cụ để giám sát cơ sở hạ tầng, đánh giá rủi ro môi trường, ứng phó với các trường hợp khẩn cấp,... cho phép họ đưa ra quyết định sáng suốt vào những thời điểm quan trọng.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành động lực then chốt cho sự tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tại Việt Nam, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 đã xác định rõ vai trò đột phá của KHCN. Tuy nhiên, để quản lý và thúc đẩy hiệu quả các lĩnh vực này, việc sở hữu một hệ thống công cụ đo lường chính xác, khoa học là điều kiện tiên quyết. "Những gì không đo lường được thì không quản lý được" (Peter Drucker), do đó, việc nghiên cứu phương pháp luận và kinh nghiệm quốc tế trong việc lựa chọn chỉ số đánh giá là nhiệm vụ cấp thiết nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách tại Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) đang nổi lên như một công nghệ nền tảng có khả năng tạo ra những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực giáo dục. Không chỉ dừng lại ở vai trò là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, AI đang từng bước làm thay đổi phương thức tổ chức dạy và học, cách thức đánh giá người học cũng như mô hình quản lý giáo dục truyền thống. Nhiều quốc gia đã coi việc ứng dụng AI trong giáo dục là một chiến lược dài hạn nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số. Trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn ứng dụng AI trong giảng dạy tại một số quốc gia tiêu biểu như Hoa Kỳ, Trung Quốc và Singapore, bài viết phân tích các cách thức triển khai, đánh giá tác động và r

Trong những thập niên gần đây, chuyển đổi số đã trở thành xu hướng toàn cầu, tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội, đặc biệt là hoạt động quản trị nhà nước và cung cấp dịch vụ công. Công nghệ số không chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ, mà ngày càng trở thành nền tảng cốt lõi cho việc đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước, cũng như cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Với ý tưởng thành phố thông minh là động lực chính thúc đẩy các sáng kiến ​​chuyển đổi số của các khu vực đô thị. Điều này cơ bản bao gồm các yếu tố công nghệ, con người và thể chế cùng nhau nâng cao khả năng quản lý nhiều lĩnh vực đô thị khác nhau như: giao thông, môi trường, năng lượng, chất thải, an toàn công cộng và giáo dục. Trong bối cảnh này, việc tích hợp các công nghệ tiên tiến, đặc biệt là việc triển khai Bản sao kỹ thuật số đô thị, sẽ giúp tăng cường hiệu quả quản lý các lĩnh vực này của các thành phố thông minh.

Để Chính phủ số hoạt động hiệu quả, không thể thiếu vai trò của "tiêu chuẩn hóa" – yếu tố then chốt giúp các hệ thống rời rạc có thể kết nối và chia sẻ dữ liệu. Bài viết này mang đến bức tranh toàn cảnh về cách các cường quốc công nghệ như Singapore, Hàn Quốc hay quốc gia láng giềng Thái Lan đã sử dụng tiêu chuẩn hóa để bứt phá trên các bảng xếp hạng quốc tế. Từ những bài học thực tiễn đó, kết hợp với phân tích bối cảnh Việt Nam sau khi Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Khung Kiến trúc Chính phủ số 4.0, tác giả đưa ra những đề xuất cụ thể về mô hình khung tiêu chuẩn và phương án tổ chức thực thi, nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia dẫn đầu về Chính phủ điện tử và Chính phủ số