Theo ông Hồ Hồng Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ KH&CN), từ ngày 12 đến 29/8, các đoàn công tác đã trực tiếp làm việc tại nhiều trung tâm phục vụ hành chính công và các xã, phường, đặc khu. Nội dung làm việc tập trung vào việc khảo sát tình hình triển khai chính sách, đánh giá thực tiễn hoạt động, đồng thời ghi nhận và tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến tổ chức thực hiện phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Thực tế ghi nhận cho thấy nhiều địa phương đã chủ động, quyết liệt trong triển khai nhiệm vụ. Hoạt động phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền bước đầu được thực hiện hiệu quả, tạo điều kiện để chính quyền cấp cơ sở phát huy tính chủ động trong giải quyết công việc. Về hạ tầng kỹ thuật, hầu hết các tỉnh, thành phố đã hoàn tất kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng tới cấp xã. Nhiều địa phương đã bảo đảm 100% cán bộ tại bộ phận một cửa được trang bị máy tính, đáp ứng yêu cầu xử lý công việc trên môi trường số.

Các địa phương cũng đã đồng bộ phần mềm một cửa điện tử, tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Một số tỉnh triển khai lưu trữ dữ liệu thông qua trung tâm điều hành hoặc sử dụng điện toán đám mây. Hệ thống thiết bị số hóa như máy scan, thiết bị phục vụ lưu trữ điện tử được trang bị tương đối đầy đủ; nhiều nơi đạt tỷ lệ số hóa hồ sơ trên 90%. Đây là nền tảng quan trọng để từng bước triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh hạ tầng, công tác nhân lực cũng có chuyển biến tích cực. Nhiều địa phương đã bố trí cán bộ trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc bộ phận một cửa các cấp để đảm nhiệm công tác số hóa; chủ động tuyển dụng hoặc điều động cán bộ nhằm tăng cường nhân lực thực hiện nhiệm vụ phân cấp; tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về quản lý KH&CN và kỹ năng chuyển đổi số. Những nỗ lực này cho thấy quyết tâm đưa chuyển đổi số đi vào thực chất ngay từ cơ sở.

Tuy nhiên, quá trình khảo sát cũng chỉ ra nhiều khó khăn, bất cập. Hạ tầng kỹ thuật ở một số địa phương chưa đồng bộ, nhất là tại các xã, phường sau sáp nhập. Kết nối dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công quốc gia về hệ thống phục vụ hành chính công cấp tỉnh còn gặp trở ngại. Nhiều nơi lúng túng trong xử lý các hệ thống thông tin, phần mềm, cơ sở dữ liệu dôi dư hoặc tạm dừng hoạt động sau khi sáp nhập đơn vị hành chính.

Một thách thức lớn là thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn về công nghệ thông tin và chuyển đổi số, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa. Cán bộ được giao nhiệm vụ còn thiếu kinh nghiệm, chưa được đào tạo đầy đủ về các lĩnh vực chuyên ngành như viễn thông - Internet, tần số vô tuyến điện, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, an toàn bức xạ hạt nhân. Ở cấp xã, tình trạng thiếu cán bộ chuyên trách về KH&CN vẫn khá phổ biến. Ngoài ra, do yêu cầu bảo mật, một số hồ sơ chưa thể thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới hành chính.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, Bộ KH&CN đã đề xuất nhiều giải pháp. Bộ sẽ tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật còn bất cập, bảo đảm hành lang pháp lý rõ ràng cho mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, xây dựng Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 2.0); xây dựng khung theo dõi, đánh giá tiến độ và hiệu quả chuyển đổi số; rà soát các văn bản chuyên ngành; xóa các “điểm lõm” sóng để bảo đảm hạ tầng viễn thông đồng bộ.

Bộ cũng tăng cường tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và nghiệp vụ chuyên ngành cho đội ngũ cán bộ cơ sở; duy trì Tổ thường trực và các nhóm tương tác trực tuyến 24/7 để tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp kịp thời kiến nghị của địa phương.

Bên cạnh đó, Bộ kiến nghị Chính phủ xem xét cơ chế hỗ trợ ngân sách, ưu tiên đào tạo, phân bổ biên chế, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin; tăng cường chia sẻ, tích hợp dữ liệu giữa các hệ thống của các bộ; hoàn thiện cơ chế triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình; đưa vào khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia theo Quyết định số 1566/QĐ-TTg ngày 18/7/2025.

Ông Hồ Hồng Hải khẳng định, việc triển khai 12 đoàn công tác thể hiện rõ quyết tâm của Bộ KH&CN trong việc đồng hành cùng địa phương, tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy chuyển đổi số và khoa học công nghệ đi vào thực chất. Sự đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến nguồn nhân lực sẽ là yếu tố then chốt bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Nguyễn Thanh Thủy