Tại Hội nghị sơ kết 01 năm thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW; 5 năm thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước; 4 năm triển khai Đề án 06, diễn ra chiều 18/12, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã trình bày báo cáo toàn diện, làm rõ những kết quả nổi bật, bài học kinh nghiệm và nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Dấu mốc chiến lược, quyết tâm chính trị cao

Theo Thứ trưởng Vũ Hải Quân, năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng khi xác định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, là trụ cột chiến lược cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trên cơ sở đó, Quốc hội và Chính phủ đã khẩn trương cụ thể hóa chủ trương bằng các quyết sách quan trọng. Quốc hội ban hành Nghị quyết số 193; Chính phủ ban hành Nghị quyết số 71 nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 57, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức triển khai.

Bộ máy chỉ đạo, điều hành từ Trung ương đến địa phương được thiết lập thống nhất, bao gồm Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ cùng các tổ giúp việc, tổ công tác chuyên đề. Cơ chế điều hành xuyên suốt này bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ và thống nhất trong toàn hệ thống.

Điều hành quyết liệt, khối lượng công việc lớn

Năm 2025 ghi nhận sự chỉ đạo liên tục, quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Chính phủ đã ban hành 14 chỉ thị, 25 công điện, 40 báo cáo kết luận và khoảng 80 văn bản chỉ đạo chuyên đề. Đồng thời, tổ chức 5 phiên họp của Ban Chỉ đạo Chính phủ và 30 phiên họp của lãnh đạo Chính phủ để tháo gỡ khó khăn, phân công rõ trách nhiệm, đôn đốc tiến độ.

Tổng số nhiệm vụ được giao cho các bộ, ngành, địa phương lên tới 1.298 nhiệm vụ, phản ánh quy mô và phạm vi triển khai rộng lớn.

Đặc biệt, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế được đẩy mạnh. Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành 27 dự luật liên quan. Riêng Bộ Khoa học và Công nghệ tham mưu xây dựng 10 luật, 20 nghị định và 44 thông tư, khẳng định vai trò nòng cốt trong hoàn thiện khung khổ pháp lý theo tinh thần kiến tạo và thúc đẩy phát triển.

Chuyển đổi số tăng tốc trên cả ba trụ cột

Việt Nam là một trong những quốc gia sớm ban hành Chương trình chuyển đổi số quốc gia từ năm 2020 với ba trụ cột: chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Đến năm 2025, việc thực hiện Nghị quyết 57 đã tạo động lực mạnh mẽ, thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ và sâu rộng hơn.

Sau 5 năm triển khai, nhiều chỉ số quan trọng được cải thiện rõ rệt: chỉ số hạ tầng viễn thông xếp hạng 67 (tăng 41 bậc), tốc độ internet xếp hạng 18 (tăng 42 bậc), chỉ số Chính phủ điện tử xếp hạng 71, an toàn thông tin xếp hạng 17. Kinh tế số tăng trưởng 8,6%; doanh thu ngành công nghiệp ICT tăng 26%.

Đáng chú ý, 100% công dân từ 14 tuổi trở lên đã có căn cước công dân; 24 triệu công dân trưởng thành có chữ ký số, tăng 37 lần so với trước đây. Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2025 đạt 0,766, xếp thứ 93/193 quốc gia.

Đổi mới sáng tạo chuyển biến tích cực

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục 11 nhóm công nghệ với 35 sản phẩm, lựa chọn 6 sản phẩm trọng điểm để triển khai ngay. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ động khảo sát mức độ tự chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, tỷ lệ nội địa hóa để đặt hàng nghiên cứu và sản xuất.

Xếp hạng đổi mới sáng tạo của Việt Nam đạt 44/139 quốc gia, dẫn đầu nhóm nước thu nhập trung bình thấp. Cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó xuất hiện 2 kỳ lân công nghệ.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia bảo trợ 10 mạng lưới tại 22 quốc gia với hàng nghìn chuyên gia. Cổng sáng kiến đã tiếp nhận hơn 1.000 sáng kiến, tài trợ cho 309 sáng kiến, trong đó có 22 sáng kiến đột phá và công nghệ chiến lược.

Lan tỏa mạnh mẽ tới địa phương và bộ, ngành

Nhiều địa phương như Đà Nẵng, Huế vận hành hiệu quả trung tâm điều hành thông minh; Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng tiên phong trong giao thông thông minh, chiếu sáng thông minh, cảng thông minh. Một số địa phương đạt tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ cao như Thái Nguyên, Bắc Ninh, Tuyên Quang, Lào Cai, Đồng Tháp.

Các bộ, ngành cũng có nhiều kết quả nổi bật: Bộ Ngoại giao xây dựng cơ sở dữ liệu 5.000 chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài; Bộ Nội vụ vận hành cơ sở dữ liệu cán bộ, công chức; Bộ Công an vận hành Trung tâm dữ liệu quốc gia; Ngân hàng Nhà nước tiên phong trong thanh toán không dùng tiền mặt.

Bên cạnh kết quả tích cực, báo cáo cũng chỉ rõ những hạn chế như tiến độ triển khai chưa đồng đều, tính chủ động ở một số nơi chưa cao, mức độ liên thông dữ liệu còn hạn chế.

Từ thực tiễn triển khai, nhiều bài học được rút ra, đặc biệt là vai trò lãnh đạo thống nhất, quyết liệt; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; triển khai đồng bộ từ thể chế, hạ tầng, dữ liệu đến con người; gắn trách nhiệm người đứng đầu và bảo đảm nguyên tắc “6 rõ” trong thực hiện.

Một năm triển khai Nghị quyết 57 đã tạo chuyển động rõ nét trong hệ thống chính trị và toàn xã hội. Chuyển đổi số được tăng tốc, đổi mới sáng tạo có bước khởi sắc, thể chế từng bước hoàn thiện, nền tảng cho kinh tế số và xã hội số được củng cố. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.

Nguyễn Thanh Thủy