Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, theo các bảng xếp hạng quốc tế cập nhật đến tháng 10/2025, tốc độ Internet băng rộng cố định của Việt Nam đã vươn lên đứng thứ 10 thế giới, trong khi Internet di động băng rộng xếp thứ 15 toàn cầu. Sau gần một năm thương mại hóa, mạng 5G đã phủ sóng khoảng 59% dân số. Những con số này cho thấy hạ tầng kết nối của Việt Nam đã đạt bước tiến đáng kể, tiệm cận nhóm quốc gia phát triển.

Sự kiện do Hiệp hội Internet Việt Nam phối hợp với Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các doanh nghiệp công nghệ tổ chức. Sau gần ba thập kỷ phát triển, Internet đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống kinh tế – xã hội. Hạ tầng ngày càng hiện đại, độ phủ rộng khắp, mức độ tham gia của người dân và doanh nghiệp vào môi trường số ngày càng sâu rộng.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, khi bước vào giai đoạn phát triển mới, thách thức của Internet không còn nằm ở việc mở rộng quy mô hay gia tăng tốc độ, mà là phát triển theo chiều sâu, bảo đảm hiệu quả và bền vững. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột then chốt của phát triển quốc gia. Trong bối cảnh đó, Internet không chỉ là hạ tầng kỹ thuật mà trở thành không gian phát triển, nơi dữ liệu, nền tảng số và đổi mới sáng tạo được kết nối và chuyển hóa thành giá trị thực tiễn.

Thứ trưởng nhấn mạnh, Internet Việt Nam đang dịch chuyển từ hạ tầng kết nối sang hạ tầng số của nền kinh tế số, bao gồm kết nối, năng lực tính toán, dữ liệu, nền tảng và an toàn thông tin. Đây là yếu tố quyết định năng suất, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế trong tương lai.

Trọng tâm của giai đoạn này là niềm tin. Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, Internet muốn phát triển bền vững trước hết phải được xây dựng trên nền tảng niềm tin – niềm tin giữa con người với con người trong môi trường số, và niềm tin của toàn bộ hệ sinh thái số. Niềm tin không tự nhiên hình thành mà cần được kiến tạo thông qua thể chế, chuẩn mực và sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Cùng quan điểm, ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam, cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không còn là tốc độ đường truyền hay độ phủ sóng, mà là xây dựng một không gian số an toàn, đáng tin cậy. Sự bùng nổ của AI và dữ liệu lớn đang bị lợi dụng cho các hành vi lừa đảo trực tuyến, thao túng tâm lý và trục lợi với mức độ tinh vi. Trong gần 80 triệu người dùng Internet tại Việt Nam, không ít người đã trở thành nạn nhân của vi phạm trên không gian mạng.

Khi niềm tin bị tổn thương, người dùng trở nên dè dặt trước mỗi thao tác trực tuyến; doanh nghiệp chậm lại trong quá trình chuyển đổi số vì lo ngại rủi ro an toàn dữ liệu. Do đó, bảo đảm an toàn Internet không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà còn là yêu cầu chiến lược để duy trì đà phát triển kinh tế số.

Ở góc độ quản lý hạ tầng, quyền Giám đốc VNNIC Nguyễn Trường Giang cho biết rủi ro tồn tại ở mọi lớp mạng. Tại hạ tầng vật lý là nguy cơ đứt cáp, mất điện, lỗi thiết bị; ở hạ tầng kết nối là tấn công mạng như DDoS, phishing và sự phụ thuộc vào đường truyền quốc tế; với hạ tầng lõi, rủi ro lớn nhất là an toàn định tuyến.

Sau khi phát hiện nguy cơ, VNNIC đã phối hợp với doanh nghiệp triển khai các giải pháp bảo mật định tuyến từ năm 2020. Đến nay, tỷ lệ bảo vệ các vùng địa chỉ Internet của Việt Nam đạt 97%; khoảng 14.000 tên miền được bảo vệ nhằm bảo đảm an toàn danh tính số. Những kết quả này cho thấy nỗ lực củng cố nền tảng an toàn cho không gian mạng quốc gia.

Từ góc nhìn khu vực, ông Filip Graovac, đại diện Quỹ châu Á, nhận định niềm tin số là nền tảng của kinh tế số. Sự gia tăng thâm nhập Internet đã làm thay đổi hành vi tiêu dùng, với trung bình 3/5 người dùng châu Á thường xuyên mua sắm trực tuyến và khoảng 60% giao dịch thực hiện qua thanh toán số. Tuy nhiên, tăng trưởng chỉ bền vững khi người dân và doanh nghiệp thực sự tin tưởng môi trường số.

Về hạ tầng, Việt Nam hiện có 7 tuyến cáp quang biển kết nối quốc tế, 45 trung tâm dữ liệu, khoảng 85% hộ gia đình sử dụng Internet cáp quang. Hạ tầng số xếp hạng 67/193 quốc gia, tăng 7 bậc so với năm 2022. Mạng di động phủ sóng rộng khắp với mức giá phổ cập, phù hợp với đa số người dân.

Những thành tựu về tốc độ, độ phủ và thứ hạng quốc tế cho thấy Việt Nam đã xây dựng được nền tảng kết nối vững chắc. Tuy nhiên, bước phát triển tiếp theo đòi hỏi chuyển trọng tâm sang bảo đảm an toàn và kiến tạo niềm tin số. Chỉ khi không gian mạng thực sự tin cậy, Internet mới phát huy đầy đủ vai trò là hạ tầng chiến lược cho kinh tế số, chính phủ số và xã hội số trong kỷ nguyên AI.

Nguyễn Thanh Thủy