Tại Hội nghị sơ kết diễn ra chiều 18/12/2025 tại Trụ sở Chính phủ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã trình bày báo cáo toàn diện, tập trung vào bốn nhóm nội dung lớn: công tác chỉ đạo, điều hành; các kết quả nổi bật; bài học kinh nghiệm; và nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Báo cáo cho thấy bức tranh tổng thể về quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trong mối liên hệ chặt chẽ với cải cách hành chính và triển khai Đề án 06.

Theo Thứ trưởng Thường trực, năm 2025 là dấu mốc chính trị đặc biệt quan trọng của ngành khoa học và công nghệ. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW và đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo đã thể hiện quyết tâm chính trị rất cao trong việc xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một đột phá chiến lược hàng đầu, giữ vai trò trụ cột phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Trên cơ sở đó, Quốc hội và Chính phủ đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 193/2025/QH15 và Nghị quyết số 71/NQ-CP, bảo đảm hành lang pháp lý và tính khả thi trong triển khai.

Bộ máy chỉ đạo, điều hành được thiết lập đầy đủ và thống nhất, từ Ban Chỉ đạo Trung ương đến Ban Chỉ đạo của Chính phủ và các tổ giúp việc chuyên đề, bảo đảm sự lãnh đạo xuyên suốt từ Trung ương tới địa phương. Trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành 14 chỉ thị, 25 công điện, 40 thông báo kết luận và khoảng 80 văn bản chỉ đạo điều hành; tổ chức 5 phiên họp Ban Chỉ đạo và 30 phiên họp lãnh đạo Chính phủ. Tổng số nhiệm vụ được giao lên tới 1.298 nhiệm vụ, phản ánh quy mô chỉ đạo rộng lớn, bao trùm nhiều lĩnh vực trọng yếu.

Một điểm nhấn quan trọng là đột phá về thể chế. Công tác xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai với quy mô lớn. Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành 27 dự luật liên quan; riêng Bộ Khoa học và Công nghệ tham mưu xây dựng 10 luật, 20 nghị định và 44 thông tư. Khung khổ pháp lý từng bước được hoàn thiện theo tinh thần kiến tạo và thúc đẩy phát triển.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Việt Nam tiếp tục triển khai Chương trình chuyển đổi số quốc gia với ba trụ cột: Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số. Việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trong năm 2025 yêu cầu quá trình chuyển đổi số phải nhanh hơn, liên thông và đồng bộ hơn, đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Sau 5 năm triển khai, nhiều chỉ số quốc tế được cải thiện rõ rệt: chỉ số hạ tầng viễn thông tăng 41 bậc, tốc độ internet tăng 42 bậc, chính phủ điện tử tăng 15 bậc, an toàn thông tin tăng 8 bậc. Kinh tế số tăng trưởng 8,6%; doanh thu công nghiệp ICT tăng 26%. Đáng chú ý, 100% công dân từ 14 tuổi trở lên đã có căn cước công dân; 24 triệu người trưởng thành có chữ ký số, tăng gấp 37 lần.

Song song với chuyển đổi số, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từng bước hình thành và phát triển. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục 11 nhóm công nghệ với 35 sản phẩm, lựa chọn 6 sản phẩm trọng điểm triển khai trước. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ động khảo sát năng lực công nghệ lõi, công nghệ chiến lược của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học để tổ chức đặt hàng nghiên cứu và phát triển. Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia về đổi mới sáng tạo, dẫn đầu nhóm các nước thu nhập trung bình thấp. Cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, với 2 kỳ lân công nghệ. Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia bảo trợ 10 mạng lưới tại 22 quốc gia, kết nối hàng nghìn chuyên gia. Cổng sáng kiến đã tiếp nhận hơn 1.000 sáng kiến, lựa chọn tài trợ 309 sáng kiến, trong đó có 22 sáng kiến đột phá. Sàn giao dịch khoa học và công nghệ tiếp tục được hoàn thiện theo tiêu chuẩn quốc tế.

Những chuyển động này lan tỏa mạnh mẽ tới địa phương và bộ, ngành. Nhiều địa phương như Đà Nẵng, Huế, Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng tiên phong triển khai các mô hình thông minh. Các tỉnh như Thái Nguyên, Bắc Ninh, Tuyên Quang, Lào Cai, Đồng Tháp đạt tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ cao. Nhiều bộ, ngành có kết quả nổi bật trong xây dựng cơ sở dữ liệu, làm chủ R&D, vận hành trung tâm dữ liệu và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt.

Bên cạnh kết quả tích cực, báo cáo cũng chỉ ra những hạn chế như tiến độ và chất lượng chưa đồng đều, tính chủ động ở một số nơi còn hạn chế, hạ tầng và liên thông dữ liệu chưa hoàn chỉnh. Từ thực tiễn đó, các bài học kinh nghiệm được rút ra gồm: bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; triển khai đồng bộ từ thể chế đến hạ tầng và nguồn nhân lực; tăng cường phối hợp liên ngành; đề cao trách nhiệm người đứng đầu.

Trong năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương; đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện; triển khai đồng bộ các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tăng cường gắn kết “bốn nhà”; mở rộng hợp tác quốc tế; đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm tạo đồng thuận xã hội.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực then chốt, góp phần kiến tạo nền tảng phát triển nhanh và bền vững cho đất nước trong giai đoạn mới.

Lê Hà Trang