Theo Chương trình, mục tiêu chung là thu hút doanh nghiệp khu vực tư nhân đầu tư xây dựng hạ tầng viễn thông và các hạ tầng khác cho chuyển đổi số quốc gia, trong đó trọng tâm là các loại hình hạ tầng số mới còn nhiều dư địa phát triển. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng vật lý – số, hạ tầng tiện ích số và các công nghệ số như dịch vụ, hạ tầng kết nối băng rộng chất lượng cao. Qua đó, Chương trình hướng tới việc hình thành hệ thống hạ tầng số đồng bộ, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp xu thế hội nhập và yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số, Chính phủ số.

Một nội dung quan trọng của Chương trình là tháo gỡ các rào cản về thể chế, chính sách, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh bình đẳng, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh. Đồng thời, tăng cường bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế số và xã hội số. Doanh nghiệp tư nhân được khuyến khích đi đầu trong ứng dụng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nội tại, góp phần xây dựng hạ tầng số hiện đại, thân thiện môi trường và bền vững.

Chương trình đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030. Trong lĩnh vực kết nối quốc tế, doanh nghiệp khu vực tư nhân phấn đấu tham gia đầu tư, sở hữu thêm tối thiểu 4 tuyến cáp quang biển quốc tế. Doanh thu của doanh nghiệp tư nhân cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất không sử dụng băng tần số vô tuyến điện dự kiến tăng trưởng bình quân khoảng 12-15%/năm; doanh thu dịch vụ viễn thông băng rộng cố định tăng khoảng 10-12%/năm.

Đối với trung tâm dữ liệu, doanh nghiệp tư nhân được khuyến khích đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu mới hiện đại, quy mô lớn, đạt tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh, với tổng công suất thiết kế chiếm ít nhất 50% tổng công suất trung tâm dữ liệu cung cấp dịch vụ cho công cộng trên toàn quốc. Chương trình cũng đặt mục tiêu thu hút ít nhất 2 doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới đầu tư xây dựng, vận hành trung tâm dữ liệu lớn và trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

Song song đó, doanh nghiệp tư nhân được định hướng tham gia sâu rộng vào phát triển hạ tầng vật lý – số phục vụ các lĩnh vực như đô thị thông minh, giao thông thông minh, cảng biển thông minh, nhà máy thông minh, nông nghiệp thông minh thông qua các mô hình thí điểm và triển khai thực tế tại địa phương. Phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 2 doanh nghiệp tư nhân xuất sắc, ngang tầm các nước tiên tiến trong lĩnh vực xây dựng và vận hành hạ tầng số, đủ năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và dẫn dắt hệ sinh thái số trong nước.

Để đạt các mục tiêu này, Chương trình nhấn mạnh việc tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai dự án. Các địa phương được hướng dẫn tổ chức sử dụng chung cơ sở hạ tầng kỹ thuật liên ngành như giao thông, năng lượng, chiếu sáng công cộng, cấp nước, thoát nước, viễn thông và các công trình hạ tầng khác. Đồng thời, đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình liên quan đến đầu tư, kinh doanh và xây dựng hạ tầng số theo các nghị quyết của Chính phủ.

Chương trình cũng yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý minh bạch, điều chỉnh chính sách ưu đãi phù hợp đối với doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ hạ tầng số thuộc danh mục công nghệ cao; nghiên cứu ưu tiên doanh nghiệp phát triển sản phẩm “Make in Vietnam”, mở rộng đối tượng hưởng ưu đãi tới doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, doanh nghiệp vừa và nhỏ; bổ sung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu sử dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính.

Về nguồn lực, Chương trình triển khai các chính sách ưu đãi đầu tư theo pháp luật về đầu tư, công nghiệp công nghệ số và công nghệ cao đối với dự án trung tâm dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên. Đồng thời, thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xây dựng, vận hành trung tâm dữ liệu tiếp cận nguồn năng lượng tái tạo.

Trong phát triển hạ tầng kỹ thuật, Chương trình thúc đẩy mở rộng phủ sóng 5G tại khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu đô thị lớn và các địa bàn tiềm năng; phát triển tuyến cáp quang đất liền và cáp quang biển quốc tế mới nhằm tăng cường kết nối, bảo đảm an toàn, dự phòng và đa dạng hướng tuyến. Hạ tầng IoT diện rộng trên nền tảng 4G, 5G được phát triển để đáp ứng nhu cầu kết nối số lượng lớn thiết bị, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển nền tảng, giải pháp và ứng dụng IoT.

Bên cạnh đó, Chương trình tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh thông qua thực thi hiệu quả quy định về quản lý bán buôn viễn thông, kiểm soát vị trí thống lĩnh thị trường, kiểm soát giá và phương pháp định giá thuê hạ tầng kỹ thuật. Công tác giám sát, xử lý cạnh tranh không lành mạnh, giải quyết tranh chấp và bảo đảm an ninh, bảo mật dữ liệu được tăng cường, đặc biệt với các dự án hạ tầng số liên quan đến dữ liệu nhạy cảm.

Có thể khẳng định, Chương trình khuyến khích doanh nghiệp khu vực tư nhân tham gia xây dựng hạ tầng số đến năm 2030 là bước đi quan trọng nhằm huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hạ tầng số đồng bộ, hiện đại và bền vững. Với cơ chế, chính sách đồng bộ và môi trường kinh doanh minh bạch, khu vực tư nhân được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình phát triển hạ tầng số quốc gia, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho chuyển đổi số toàn diện của đất nước trong giai đoạn tới.

Nguyễn Thanh Dung