Ngày 15/11/2024, Bộ Chính trị ban hành Thông báo kết luận số 47-TB/TW về việc xây dựng trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam, theo đó thành lập Trung tâm tài chính quốc tế toàn diện tại TP.HCM và Trung tâm tài chính khu vực tại thành phố Đà Nẵng. Triển khai chủ trương này, ngày 31/12/2024, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 259/NQ-CP phê duyệt Kế hoạch hành động xây dựng trung tâm tài chính. Tiếp đó, ngày 5/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 42/NQ-CP về đề nghị xây dựng Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến Trung tâm tài chính tại Việt Nam.

Song song với việc hoàn thiện chính sách trong nước, Việt Nam cũng chủ động học hỏi kinh nghiệm quốc tế. Từ ngày 16-25/3, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao thăm và làm việc tại Anh, Luxembourg và Đức để tìm hiểu mô hình xây dựng, vận hành và phát triển các trung tâm tài chính. Điều này cho thấy định hướng tiếp cận bài bản, kết hợp kinh nghiệm quốc tế với điều kiện thực tiễn trong nước.

Theo các chuyên gia, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính hiện đại, hạ tầng số phải bảo đảm tính hiện đại, đồng bộ và an toàn, đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển của hệ sinh thái tài chính tiên tiến. Tuy nhiên, bài toán hạ tầng số đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi chiến lược đầu tư dài hạn và quyết tâm mạnh mẽ nhằm thu hẹp khoảng cách với các trung tâm tài chính lớn trên thế giới.

Đại diện Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, để phát triển trung tâm tài chính, cần có chính sách ưu tiên về quỹ đất và năng lượng phục vụ xây dựng hạ tầng số, bao gồm hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu, trung tâm AI. Đồng thời, cần xem xét miễn, giảm thủ tục xây dựng đối với các trạm thu phát sóng 4G/5G trong khu vực phục vụ trung tâm tài chính, nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các trung tâm tài chính lớn như New York, London, Singapore và nhiều quỹ đầu tư toàn cầu đều ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và AI trong phân tích, đánh giá, tối ưu hóa danh mục đầu tư và giảm thiểu rủi ro đối với các khoản đầu tư có giá trị lớn. Do đó, bên cạnh các chính sách về tài chính, ngân hàng, việc xây dựng hạ tầng số tốc độ cao, trung tâm dữ liệu điện toán đám mây và trung tâm tính toán AI hiệu năng cao là điều kiện tiên quyết để hình thành trung tâm tài chính đẳng cấp quốc tế.

Theo định hướng, hạ tầng số cần được đầu tư đi trước, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, hiện tỷ lệ phủ sóng 5G trên toàn quốc mới đạt khoảng 25,5%; TP.HCM và Đà Nẵng chưa có trung tâm dữ liệu lớn hoặc siêu lớn với công suất từ 30-100 MW. Đây là những hạn chế cần sớm được khắc phục.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã chỉ đạo các doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch mở rộng nhanh vùng phủ sóng 5G, hướng tới mục tiêu số trạm 5G đạt bằng 50% số trạm 4G. Đồng thời, yêu cầu triển khai phủ sóng 5G bảo đảm phục vụ 100% dân số tại TP.HCM và Đà Nẵng, ưu tiên các khu vực xây dựng trung tâm tài chính. Khi đó, chất lượng hạ tầng viễn thông tại hai địa phương sẽ đạt mức tương đương các nước phát triển.

Ngoài ra, từ nay đến năm 2030, Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy triển khai thêm 9 tuyến cáp quang biển, nâng tổng số từ 6 tuyến hiện nay lên 15 tuyến. Việc tăng cường kết nối quốc tế giúp bảo đảm an toàn, ổn định, bảo mật thông tin, đồng thời tạo điều kiện để các trung tâm tài chính trong nước kết nối thông suốt với các trung tâm tài chính quốc tế như New York, Tokyo, Hong Kong, Singapore.

Trong thời gian tới, các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục chỉ đạo, đôn đốc doanh nghiệp viễn thông hỗ trợ TP.HCM và Đà Nẵng xây dựng hạ tầng số hiện đại, dung lượng lớn, băng thông rộng, thông minh, xanh và bền vững. Đây là bước đi cần thiết nhằm tạo nền tảng vững chắc cho việc hình thành trung tâm tài chính đẳng cấp quốc tế và khu vực.

Có thể khẳng định, xây dựng trung tâm tài chính không chỉ là câu chuyện về thể chế và chính sách tài chính, mà còn là bài toán về hạ tầng số và năng lực công nghệ. Với định hướng rõ ràng, sự đầu tư chiến lược và quyết tâm triển khai đồng bộ, hạ tầng số sẽ trở thành nền móng vững chắc, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm tài chính tầm cỡ khu vực và quốc tế trong kỷ nguyên số.

Nguyễn Thanh Thủy