Chương trình được tổ chức hoàn toàn trên nền tảng số tại địa chỉ https://kns.hocso.vn, kết nối trực tuyến đến 34 Sở KH&CN, sẵn sàng phục vụ 18.000 học viên trên cả nước. Học viên đăng nhập bằng số điện thoại cá nhân, có thể học mọi lúc, mọi nơi trên máy tính hoặc điện thoại. Hệ thống mở 24/7 từ ngày 1 đến 15/12, đi kèm đội ngũ hỗ trợ trực tuyến liên tục. Theo yêu cầu, mỗi học viên phải hoàn thành tối thiểu 10 trong tổng số 19 chuyên đề, gồm 5 chuyên đề bắt buộc và 5 chuyên đề tự chọn. Sau khi hoàn thành, học viên được cấp Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học trực tuyến.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh vai trò then chốt của cấp xã trong toàn bộ hệ thống hành chính. Ông ví cấp xã như “tế bào” của bộ máy nhà nước và khẳng định: một đất nước muốn chuyển mình thì từng tế bào của nó phải khỏe mạnh. Mọi chủ trương, chính sách của Trung ương cuối cùng đều đi vào cuộc sống thông qua cán bộ cấp xã. Đây là lực lượng gần dân nhất, sát dân nhất và cũng là nơi đầu tiên tiếp nhận phản ánh từ người dân. Nếu ở cấp xã xảy ra ách tắc, toàn bộ hệ thống sẽ bị ảnh hưởng.

Theo Bộ trưởng, đổi mới sáng tạo ở cấp cơ sở không phải là những sáng kiến lớn lao mà bắt đầu từ những thay đổi thiết thực: giảm bớt một lần đi lại cho người dân, rút ngắn một bước thủ tục, làm thông tin rõ ràng và dễ tiếp cận hơn. Đổi mới sáng tạo chính là làm việc cũ theo cách mới, dựa trên công nghệ số, dữ liệu số và nền tảng số.

Khóa tập huấn lần này được thiết kế với tinh thần “làm để học, học là hỏi”, không nặng về lý thuyết mà chú trọng thực hành. Bộ trưởng yêu cầu Học viện Chiến lược KH&CN liên tục cập nhật học liệu số, tăng cường ví dụ thực tiễn, bảo đảm nội dung đào tạo gắn với công việc cụ thể của cán bộ xã. Các nền tảng đào tạo trực tuyến cần đóng vai trò như “huấn luyện viên số”, theo dõi quá trình học tập, hỗ trợ chủ động và cá thể hóa việc học, thay vì chỉ truyền đạt kiến thức một chiều.

Bộ trưởng cũng đề nghị các địa phương tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ tham gia học tập, đồng thời gắn kết quả khóa học với đánh giá, quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ. Theo ông, chuyển đổi số giúp minh bạch hóa kết quả công việc, tạo cơ sở đánh giá cán bộ dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính. Khi dữ liệu đầy đủ và chính xác hơn, việc đánh giá năng lực sẽ khách quan hơn.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh quan điểm: nhiệm vụ của Bộ KH&CN là giúp cấp xã giảm việc. Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc của cấp xã có thể gia tăng. Tuy nhiên, mục tiêu không phải là để cán bộ xã gánh thêm việc, mà là thông qua chuyển đổi số để cắt giảm thủ tục không cần thiết, chuyển mạnh sang hậu kiểm, tự động hóa quy trình, đồng thời xử lý nhiều dịch vụ công ở cấp tỉnh trên nền tảng số. Qua đó, cán bộ xã có thêm thời gian dành cho nhiệm vụ cốt lõi là tiếp xúc, lắng nghe và hỗ trợ người dân.

Tại lễ khai giảng, đại diện địa phương bày tỏ sự đồng tình và đánh giá cao chương trình. Theo ông Nguyễn Thanh Vũ, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND Phường Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, nếu cán bộ cấp xã không nắm vững kỹ năng số sẽ gặp khó khăn trong triển khai dịch vụ công trực tuyến, hướng dẫn người dân và tham gia các chương trình phát triển kinh tế – xã hội có hàm lượng công nghệ cao. Chỉ cần nâng cao kỹ năng số thêm một bước, hiệu quả công việc đã có thể cải thiện rõ rệt, minh bạch hơn và gần dân hơn.

Khóa học được đánh giá là đúng thời điểm, đúng nhu cầu và đúng khát vọng. Hình thức học trực tuyến giúp cán bộ chủ động về thời gian, không phải di chuyển, không ảnh hưởng đến công việc hằng ngày. Đại diện các địa phương cũng thể hiện quyết tâm coi đây là cơ hội đổi mới, áp dụng công nghệ vào các nhiệm vụ cụ thể như tiếp nhận hồ sơ, cập nhật dữ liệu dân cư, quản lý địa bàn, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Khóa tập huấn trực tuyến toàn quốc cho cán bộ cấp xã năm 2025 vì vậy không chỉ là một chương trình đào tạo kỹ năng. Đây là bước đi cụ thể hóa chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời thể hiện vai trò tiên phong của Bộ KH&CN trong việc đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến tận cơ sở. Khi từng “tế bào” của bộ máy hành chính được trang bị năng lực số, mục tiêu giảm tải cho cấp xã và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân sẽ từng bước trở thành hiện thực.

Nguyễn Thanh Thủy