Diễn đàn được xác định là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ giải pháp thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững; đồng thời đưa ra cam kết, kế hoạch và lộ trình thể hiện trách nhiệm trong tiến trình chuyển đổi xanh. Trong phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần “đoàn kết mang lại sức mạnh, hợp tác mang lại lợi ích, đối thoại củng cố niềm tin” và khẳng định việc chuyển đổi, tìm kiếm và kiến tạo động lực tăng trưởng mới là xu thế khách quan, tất yếu của thế giới hiện nay.

Doanh nghiệp là nhân tố trọng tâm trong chiến lược tăng trưởng xanh

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản định hướng để khẳng định cam kết phát triển xanh. Với tiềm năng, vị thế địa chính trị và kinh tế quan trọng, Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình, bắt kịp, tiến cùng, vượt lên, đi tắt đón đầu, tạo đà cho bước nhảy vọt về phát triển kinh tế, xã hội và môi trường.

Trong tiến trình đó, cộng đồng doanh nghiệp được xác định là nhân tố trọng tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể đồng hành và tiên phong triển khai các chủ trương, chính sách về phát triển nhanh, bền vững; qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu, giải pháp của Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, ông Hồ Sĩ Hùng – đồng Chủ tịch Diễn đàn – cho biết doanh nghiệp trong nước và quốc tế đánh giá cao tầm nhìn chiến lược, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, đặc biệt là Thủ tướng Phạm Minh Chính, trong việc thúc đẩy hai trụ cột tăng trưởng gồm cam kết Net Zero 2050 và các chiến lược kinh tế số. Cộng đồng doanh nghiệp khẳng định tiếp tục là đối tác tin cậy, chủ động mang đến nguồn lực, công nghệ và chuyên môn quốc tế để cùng Chính phủ giải quyết các bài toán lớn và hiện thực hóa mục tiêu phát triển.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cũng đánh giá Việt Nam đang nổi lên như một “ngôi sao sáng” của khu vực châu Á nhờ nền tảng tăng trưởng ổn định, độ mở cao của nền kinh tế, cùng nỗ lực mạnh mẽ trong cải cách thể chế, chuyển đổi số và cam kết phát triển xanh. Việt Nam được nhìn nhận là điểm đến tiềm năng trong chuỗi giá trị toàn cầu mới, nơi doanh nghiệp quốc tế tìm đến không chỉ để sản xuất mà còn để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi cung ứng và tìm kiếm giá trị phát triển bền vững. Theo ông, ba trụ cột quan trọng để định hình giai đoạn phát triển tiếp theo gồm: thể chế minh bạch, công bằng, hiệu quả; doanh nghiệp xanh – tài chính xanh – thị trường xanh; và chính quyền địa phương chủ động, có trách nhiệm, được trao quyền thực sự.

Hàng trăm kiến nghị và yêu cầu sớm cụ thể hóa thành hành động

Ban tổ chức cho biết Diễn đàn đã tổng hợp hàng trăm kiến nghị tâm huyết. Doanh nghiệp tập trung đề xuất các giải pháp đột phá hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng thực thi (liên quan thuế, hoàn thuế VAT, hải quan, đất đai); cơ chế chuyển đổi xanh để thực thi Quy hoạch điện VIII và Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng; tài chính xanh và thị trường tín chỉ carbon; hạ tầng mềm cho kỷ nguyên số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển sản phẩm tài chính đa dạng, khơi thông dòng vốn phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thủ tướng đánh giá từ năm 1997 đến nay, Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam là hình mẫu cơ chế đối thoại, hợp tác hiệu quả giữa Chính phủ Việt Nam với các đối tác phát triển và cộng đồng doanh nghiệp. Thủ tướng khẳng định chủ đề năm nay có ý nghĩa thời sự, đặt trong bối cảnh thế giới và Việt Nam coi chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là động lực then chốt cho phát triển nhanh, bền vững; đồng thời nhấn mạnh quyết tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ trong việc làm mới động lực truyền thống và khai thác hiệu quả động lực tăng trưởng mới, song hành với xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Thủ tướng ghi nhận các ý kiến tham luận thẳng thắn, khách quan, mang tính xây dựng và giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, tiếp thu để hoàn thiện và sớm trình dự thảo văn bản chỉ đạo, điều hành phù hợp.

Nền tảng thành tựu và định hướng phát triển thời gian tới

Dành thời gian chia sẻ về chặng đường phát triển và thành tựu của Việt Nam những năm qua, Thủ tướng cảm ơn sự ủng hộ, hợp tác của bạn bè quốc tế và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp. Thủ tướng nhấn mạnh khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có doanh nghiệp FDI, đóng góp quan trọng cho nền kinh tế.

Theo Thủ tướng, 5 năm qua, kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới và thể hiện năng lực chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Trong bối cảnh khó khăn, thách thức, GDP năm 2025 dự kiến tăng trên 8%; bình quân giai đoạn 2021–2025 tăng 6,3%, trong đó giai đoạn 2022–2025 tăng trưởng bình quân 7,2%/năm, vượt mục tiêu 6,5–7%. Việt Nam cũng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bội chi, nợ công và bảo đảm các cân đối lớn. An sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân được nâng lên; quốc phòng, an ninh được tăng cường; đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh với việc thiết lập quan hệ đối tác ở nhiều cấp độ với 38 nước.

Về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, Thủ tướng cho biết Việt Nam triển khai quyết liệt việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền; chuyển trạng thái từ quản lý hành chính sang phục vụ Nhân dân và kiến tạo phát triển, coi đây là “chuyển đổi mang tính cách mạng”. Đồng thời, Bộ Chính trị ban hành nhiều nghị quyết chiến lược quan trọng, trong đó có Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; cùng các nghị quyết liên quan hội nhập, xây dựng và thực thi pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, an ninh năng lượng, giáo dục – đào tạo, y tế… Cải cách thể chế được đẩy mạnh, thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh tiếp tục được cắt giảm, môi trường đầu tư kinh doanh không ngừng cải thiện; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, đạt kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng thẳng thắn nêu những hạn chế, bất cập, trong đó ở khu vực FDI, một số dự án còn hạn chế về chất lượng đầu tư, trình độ công nghệ và chuyển giao công nghệ; tỷ lệ nội địa hóa thấp; dự án công nghệ cao, xanh, sạch còn khiêm tốn; và một số địa phương chưa đáp ứng đủ nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.

Kết thúc phát biểu, Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu tổng quát thời gian tới là ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng đi đôi ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao tự chủ chiến lược, cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình phát triển dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh, kinh tế số theo tinh thần gắn kết với kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, kinh tế chia sẻ. Thủ tướng khẳng định: không nền kinh tế nào có thể phát triển nhanh và bền vững nếu chỉ dựa vào động lực tăng trưởng truyền thống; chuyển đổi, tìm kiếm và kiến tạo động lực tăng trưởng mới là xu thế khách quan và tất yếu.

Với tinh thần cởi mở, cầu thị và sẵn sàng đối thoại, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương nghiên cứu, xử lý các kiến nghị theo thẩm quyền, báo cáo kịp thời các vấn đề vượt thẩm quyền; qua đó phát huy vai trò của Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam như một kênh đối thoại chính sách quan trọng, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, dựa trên chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Nguyễn Thanh Dung